Luxembourg mở hội banh nỉ nữ lưu: Kvitova và Kerber dẫn đầu tám gương mặt lão thành

LUXEMBOURG — Trung tuần tháng Mười này, sân vận động trong nhà Coque Arena sẽ mở cửa đón tám tay vợt nữ lão thành của làng banh nỉ thế giới về dự Giải Quần vợt Nữ Luxembourg, cuộc hội ngộ mà giới hâm mộ đã chờ đợi suốt nhiều tháng. Đứng đầu danh sách năm nay là Petra Kvitova, tay vợt Tiệp Khắc hai lần đoạt vô địch Wimbledon, và Angelique Kerber, tay vợt Tây Đức ba lần vô địch các giải lớn, đồng thời là đương kim vô địch của chính giải này.

Ban tổ chức cho hay tám tay vợt sẽ tranh tài theo thể thức đấu loại trực tiếp, khai cuộc ngày 13 và bế mạc ngày 18 tháng Mười. Đây là kỳ thứ năm của giải, nối tiếp truyền thống hai mươi lăm năm gắn bó giữa nhóm tổ chức IWTP với thành phố Luxembourg, kể từ thời nhóm này còn đứng ra lo liệu một giải chính thức trong hệ thống WTA.

Một sân chơi không tính điểm

Về thể thức, đây thuần túy là một giải mời. Không điểm xếp hạng, không suất bắt buộc, không áp lực bảo vệ thứ hạng. Tám tay vợt đến Luxembourg bằng thư mời, và ra về bằng những trận đấu mà kết quả chỉ còn giá trị trong ký ức khán giả ngồi trên khán đài.

Vì lẽ đó, mọi so sánh về phong độ hiện thời giữa tám người đều không thể đứng vững. Không một chỉ số thống kê nào — số lần giao bóng ăn điểm, tỷ lệ thắng điểm cầm giao bóng, hiệu suất tận dụng điểm phá giao bóng — được ban tổ chức công bố. Bản tin phát đi là bản tin giới thiệu lực lượng, không phải bản tin kết quả. Muốn đo ai nặng ai nhẹ, người viết chỉ còn cách nhìn vào quá khứ và vào thể lực hiện thời.

Danh sách năm nay trải rộng nhiều thế hệ và nhiều quốc gia. Bên cạnh Kvitova và Kerber là Agnieszka Radwanska (Ba Lan), Dominika Cibulkova (Tiệp Khắc, cựu số 4 thế giới), Monica Puig (Puerto Rico, vô địch Olympic), Magdalena Rybarikova (Tiệp Khắc), Yanina Wickmayer (Bỉ) và Tatiana Golovin (Pháp, cựu số 12 thế giới).

Sự đa dạng ấy rõ ràng là dụng ý của ban tổ chức. Kvitova và Kerber đại diện cho lối đánh tấn công phẳng, uy lực, ăn điểm ngay từ nhịp giao bóng đầu tiên. Radwanska và Rybarikova lại thuộc trường phái biến hóa, cắt bóng, phá nhịp đối phương. Đặt họ cạnh nhau trên cùng một mặt sân là cách bảo đảm mỗi trận đấu đều mang một thế đối chọi khác nhau — điều mà một danh sách đồng đều về lối đánh không thể mang lại.

Câu chuyện bên lề đường biên

Điểm đáng chú ý nhất của kỳ giải năm nay lại nằm ngoài sân. Cả tám tay vợt đều đã làm mẹ. Kvitova nhận lời dự giải chưa đầy bảy tháng sau khi sinh đôi — một quyết định thuộc về đời sống riêng, không phải một lời tuyên bố về phong độ. Puig vừa hoàn tất cuộc chạy marathon Berlin. Những dữ kiện ấy mô tả thể lực và nếp sống, chứ không mô tả trình độ banh nỉ.

Ban tổ chức cũng đặt phần hoạt động từ thiện vào thẳng cấu trúc của giải, không để nó như một điểm trang trí bên lề. Phối hợp cùng WTA Foundation và UNICEF, chương trình dinh dưỡng trẻ em của giải tài trợ vitamin tiền sản cho sáu nghìn phụ nữ. Đây là dữ kiện cụ thể, có thể kiểm chứng, và là nét khác biệt rõ rệt so với phần lớn các giải giao hữu cùng loại.

Về mặt vật chất, giải thưởng năm nay không lớn: tổng cộng 110.000 euro, nhà vô địch nhận 50.000 euro. Ở tầm vóc của làng banh nỉ thế giới, khoản tiền ấy thuộc nhóm khiêm tốn. Nó chỉ khả thi bởi đây là giải ngắn ngày, ít người, chi phí tổ chức gọn nhẹ — một giải chính thức tám tay vợt có tính điểm sẽ không thể vận hành với ngân sách như vậy.

Một mô hình đáng nhìn lại

Trong khuôn khổ ấy, giá trị của giải nằm ở thương hiệu và ở hoạt động xã hội, chứ không nằm ở việc phân phối tiền thưởng. Khoản 110.000 euro không đáng kể nếu đặt lên bàn cân của nền banh nỉ quốc tế. Nhưng mạng lưới nhà tài trợ, sự hậu thuẫn của chính quyền địa phương và sáu nghìn phần vitamin tiền sản lại có sức lan tỏa thật.

Có một rủi ro âm thầm mà ban tổ chức hẳn đã tính tới: sức hút truyền thông của giải dồn gần hết vào hai cái tên lớn. Nếu Kvitova hoặc Kerber rút lui vào phút chót, giá trị thông tin của kỳ giải tụt xuống rõ rệt. Cách phòng ngừa đã được dùng — mở rộng đề tài sang sức khỏe phụ nữ, sang hành trình làm mẹ của các tay vợt, sang câu chuyện sáu nghìn người thụ hưởng. Ban tổ chức không bán một trận đấu; họ bán một cuộc hội ngộ.

Cần ghi thêm một điều thuộc về nghề làm báo. Các bản tin phát đi về giải có chỗ chưa ăn khớp với nhau: thời gian tổ chức được ghi từ ngày 13 đến 18 tháng Mười, trong lúc phần giới thiệu lực lượng lại nhắc tới mùa giải sắp tới. Người đọc nên đối chiếu thêm trước khi trích dẫn.

Nhìn rộng ra, đây là mô hình đang tỏ ra bền vững: một giải mời ngắn ngày, lực lượng nhỏ, dựa vào những tên tuổi đã giã từ sự nghiệp thi đấu, có sự hậu thuẫn của nhà nước và nhà tài trợ, và gắn chặt với một chương trình từ thiện. Bước sang kỳ thứ năm, giải Luxembourg cho thấy sân chơi dành cho các tay vợt nữ lão thành không còn là chuyện nhất thời. Điều đáng theo dõi trong những mùa tới không phải là ai đoạt cúp, mà là liệu mô hình này có đủ sức nuôi một thế hệ tay vợt nữ nữa bước qua tuổi thi đấu hay không.